Over AI wordt veel beweerd. Iedereen gebruikt het al, of juist bijna niemand, afhankelijk van wie je het vraagt. Gelukkig meet het CBS het gewoon. In dit artikel zetten we de belangrijkste cijfers over 2025 op een rij en kijken we wat ze betekenen voor bedrijven die met AI aan de slag willen, en voor de bureaus die hen helpen.
Een paar dingen vooraf. Het CBS vraagt bedrijven naar het gebruik van acht specifieke AI-technologieën, zoals textmining, spraakherkenning en machine learning. Een bedrijf telt als AI-gebruiker als het minstens één daarvan gebruikt. De cijfers over 2025 zijn voorlopig. En het CBS publiceert twee reeksen: één voor alle bedrijven vanaf twee werkzame personen, en één voor bedrijven vanaf tien werkzame personen. Die geven verschillende percentages, dus let goed op welke je citeert.
In twee jaar verdubbeld
Van alle bedrijven met twee of meer werkzame personen gebruikte in 2025 ongeveer één op de zes AI: 17 procent. In 2023 was dat nog 8 procent. Bij bedrijven met tien of meer werkzame personen ligt het hoger: 33 procent in 2025, tegen 23 procent in 2024 en 14 procent in 2023.
Het verschil tussen klein en groot is groot:
| Bedrijfsgrootte | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|
| 2 tot 10 werkzame personen | 7% | 11% | 14% |
| 10 tot 50 | 11% | 19% | 27% |
| 50 tot 250 | 20% | 31% | 45% |
| 250 of meer | 42% | 53% | 66% |
De sterkste stijging zat bij middelgrote bedrijven, met 50 tot 250 werkzame personen: van 20 naar 45 procent in twee jaar. Dat is precies de groep die groot genoeg is om processen te hebben die zich lenen voor automatisering, maar vaak te klein voor een eigen AI-team.
Vooral tekst
Welke technologie gebruiken bedrijven dan? Vooral technologie die met tekst werkt. Van alle bedrijven (vanaf twee werkzame personen) gebruikte 12 procent textmining, het analyseren van geschreven tekst, en 8 procent natural language generation, het genereren van tekst of spraak. Spraakherkenning volgt met 6 procent. Machine learning (4 procent) en robotgestuurde procesautomatisering (3 procent) worden veel minder gebruikt.
Dat past bij wat we in de praktijk zien. Een groot deel van het AI-gebruik zit in tools die teksten schrijven, samenvatten of doorzoeken, vaak ingebouwd in software die bedrijven al hadden.
Waarvoor bedrijven AI gebruiken
Van de bedrijven die AI gebruiken, zet 35 procent het in voor marketing of verkoop. Daarna volgen bedrijfsadministratie of bestuurstaken (32 procent), zoals planning, vertalingen of risicobeoordeling, en R&D of innovatie (25 procent).
Lager in de lijst staan productie- of serviceprocessen (18 procent), boekhouding en financieel beheer (17 procent), ICT-beveiliging (11 procent) en logistiek (4 procent).
Onze lezing: AI wordt nu vooral gebruikt voor losse taken rond tekst en communicatie. In de operationele kern van bedrijven, zoals orderverwerking, planning en logistiek, is het gebruik nog beperkt. Daar ligt waarschijnlijk nog de meeste ruimte, maar daar is het ook lastiger: meer systemen, meer uitzonderingen, meer impact als het misgaat.
Grote verschillen per sector
Bedrijven in de informatie en communicatie lopen voorop: 54 procent gebruikte in 2025 AI. Ook de specialistische zakelijke dienstverlening (31 procent), zoals accountancy, reclame en ontwerp, en de financiële dienstverlening (28 procent) scoren relatief hoog.
Achteraan staan de horeca (6 procent), de bouw (7 procent) en vervoer en opslag (7 procent). Bij bedrijven vanaf tien werkzame personen liggen alle percentages hoger, maar de volgorde is vergelijkbaar.
Wat de rest tegenhoudt
Driekwart van de bedrijven gebruikt geen AI en heeft dat ook niet overwogen. Interessanter is de groep die het wel overwoog maar toch niet begon. Die noemt als belangrijkste reden gebrek aan ervaring: 73 procent. Daarna volgen zorgen over privacy (49 procent) en onduidelijkheid over juridische gevolgen, zoals aansprakelijkheid bij schade (42 procent). Slechts 15 procent zegt AI niet nuttig te vinden.
Dat is misschien wel het belangrijkste cijfer uit het hele onderzoek. De meeste bedrijven die afhaken, twijfelen niet aan het nut. Ze weten niet goed hoe ze moeten beginnen, of ze maken zich zorgen over de risico’s.
Wat betekent dit voor jou?
Als je een bedrijf runt, zeggen deze cijfers vooral dat je niet te laat bent, maar ook niet vroeg. Bij middelgrote bedrijven gebruikt inmiddels bijna de helft AI in een of andere vorm. De vraag is niet meer of je iets met AI doet, maar waar het echt iets oplevert. Begin bij een proces dat nu tijd kost, en houd de eerste stap klein. In Waar begin je met AI-workflowautomatisering? werken we dat uit.
Als je een AI-bureau bent, laten de cijfers zien waar de vraag zit en wat klanten tegenhoudt. De grootste drempel is ervaring, direct gevolgd door privacy en juridische onzekerheid. Een bureau dat die zorgen serieus neemt en helder uitlegt wat er met data gebeurt, heeft een voorsprong op een bureau dat vooral over technologie praat. En de ruimte in operationele processen vraagt vaak om combinaties van specialismen die weinig bureaus in huis hebben. Daarover schrijven we in Waarom AI-bureaus steeds vaker samenwerken.
Bronnen
- CBS, Bedrijven gebruiken AI vaakst voor marketing of verkoop, 12 december 2025
- CBS, Digitalisering en kenniseconomie 2025, hoofdstuk 3: ICT-gebruik bij bedrijven, 10 februari 2026
De cijfers over 2025 zijn voorlopige cijfers van het CBS.
Aan de slag met AI?
Heb je een concreet proces dat beter kan, of ben je een bureau dat wil aansluiten bij onze pilot? Matcherly stelt op basis van een intake één passende partij voor. We starten met een kleine pilotgroep.